La Gomera: wyspa legend
La Gomera i jej dziewicza przyroda pozwalają wierzyć, że w jej pradawnych lasach i na mglistych szlakach wydarzyć się może wszystko…

Muzyka przepływa przez całe nasze ciało i dociera w głąb duszy. Sprawia, że wzrastamy, jest częścią naszej kultury. Bez względu na to, ile gra się na bębnach i kastanietach, nie można tego porównać do emocji, jakie wyzwala taniec podczas procesji. Towarzyszy mu wrażenie, jakby nasze ciało zaczynało się unosić, zwłaszcza w kościele, gdzie echo jest wyjątkowe. Wszystko to związane jest z obchodzonymi tu świętami lokalnych gmin. Niewykluczone, że rytm przetrwał od czasów pierwszych mieszkańców La Gomery, a Kastylijczycy dodali do niego jedynie decymy. W istocie La Gomera jest jedynym hiszpańskojęzycznym miejscem na świecie, w którym zachował się taniec z decymą śpiewaną. To rodzice przekazują ją swoim dzieciom, każda rodzina uczy się własnej decymy, powtarzanej z pokolenia na pokolenie przed czczonym obrazem.


W tańcu bębnów spotykają się ze sobą dwa światy, do których należą: osoby grające na bębnach oraz osoby grające na kastanietach. Ci pierwsi są zaabsorbowani śpiewaniem i wygrywaniem romansu swojej rodziny, podczas gdy kastaniety rzucają im wyzwanie. Mężczyźni obserwują jeden drugiego i konkurują ze sobą: kto wytrzyma najdłużej, grając na kastanietach, jednocześnie tańcząc z kobietą, co nie jest wcale takie proste. Bęben wybija rytm, którego nie można stracić, w każdej ręce trzyma się kastaniety, jedną ręką się nimi postukuje, a drugą wygrywa rytm bębna. A wszystko to w tańcu.
Taniec bębnów jest dla wszystkich. Do tego rytmu może tańczyć każdy, kto ma parę. W chórze z kolei obowiązują pewne zasady i nie każdy może do niego należeć, ale taniec jest dla wszystkich chętnych.




Wszystkie uroczystości obchodzone są pośród bujnej przyrody La Gomery od ponad 300 lat, co wywołuje zdumienie, ale też podziw turystów, którzy przemierzają wyspę wyznaczonymi szlakami; i trafiają na nie gdzieś w środku drogi lub ścieżki, w okresie od kwietnia do października. Orszaki grających na bębnach i lokalnych kastanietach, które towarzyszą procesjom na odcinkach mierzonych w kilometrach, nawet pod górę, nie przerywając gry i tańca. W rzeczywistości możemy spotkać nawet do 20 par kastanietów i 10 par bębnów, chociaż zazwyczaj jest ich mniej, ale zawsze ich ciała poruszają się, jakby były w transie wywołanym tą wyjątkową melodią, która jest słyszana tylko na La Gomerze i która rozbrzmiewa w jej dolinach i wąwozach.




W rodzinie Ramona Correi gra się na kastanietach, o ile dobrze pamięta, od czterech pokoleń. „Śpiewali i grali”, opowiada, „zostawili mi w spadku ballady i romanse, ponieważ na La Gomerze usypia się dzieci, śpiewając im właśnie te pieśni”. Śpiewane są ballady hiszpańskie z XVII i XVIII wieku, każda rodzina ma swoje własne, których się nauczyła, i przekazuje je z ojca na syna, a teraz także córkom. „Uważam, że rytm pochodzi stąd”, podkreśla Correa, „i że romanse są osadzone w tym rytmie, ponieważ na końcu wersu nie ma oksytonów, a to daje możliwość kontynuowania. Sądzę też, że bęben również ma tubylcze pochodzenie. Wyjątkowość tych dźwięków łączy się z silbo gomero (językiem gwizdów z La Gomery), ogłoszonym przez UNESCO niematerialnym dziedzictwem kulturowym ludzkości. Ponadto wyspa stanowi rezerwat biosfery UNESCO i poza Parkiem Narodowym Garajonay posiada aż 17 chronionych obszarów przyrodniczych, które można podziwiać w całej okazałości, spacerując szlakami liczącymi ponad 600 kilometrów długości, lub z jednego z 35 oficjalnych punktów widokowych, którymi może pochwalić się ten zakątek położony nad Atlantykiem, poprzecinany niewiarygodnymi wąwozami i naznaczony legendarnymi skałami. Zatem to naturalne, że tutejsza tradycyjna muzyka podnosi ducha tak wysoko, jak wznoszą się lokalne pasma górskie.
Jest to instrument wykonany z drewna charakteryzującego się dużą trwałością, ponieważ w trakcie gry ulega ono stopniowemu złuszczaniu. Drewno morwy jest do tego odpowiednie i istnieje cały rytuał związany z jego ścięciem, trzeba to zrobić przy ubywającym księżycu. Bardzo ważne jest, aby drzewo nie miało owoców. Po wycięciu należy je pozostawić do wyschnięcia na 2 lub 3 lata. Używa się także drewna smaczliwki indyjskiej, które schnie szybciej i jest lżejsze. Kasztan, mahoń i barbuzano to inne gatunki drzew, które nadają się do stworzenia lokalnych kastanietów. „Mam kilka kastanietów z Chipude, które wykonane są z drewna sprzed 300 lat. To relikwia mojej rodziny”, podsumowuje Ramón Correa, pieśniarz z La Gomery.

